Słownik Prawniczy
Wyjaśnienie często używanych terminów prawniczych
D
108 terminówDNA-onderzoek
DNA-onderzoek (badanie DNA) — analiza materiału genetycznego w sprawach karnych do identyfikacji sprawców lub ofiar przestępstw.
Daad van bekendheid
Daad van bekendheid (czyn rozgłoszenia) — prawny sposób publicznego ogłoszenia ważnych informacji, gdy nie można dostarczyć dokumentów bezpośrednio.
Dader
Dader (sprawca) — osoba która popełniła przestępstwo, może podlegać karze więzienia, grzywnie lub innym sankcjom prawnym.
Dading
Dading (ugoda) — pozasądowe porozumienie stron sporu o wzajemnych ustępstwach, pozwala uniknąć kosztownego procesu sądowego.
Dagvaarding
Dagvaarding (pozew) — oficjalny dokument sądowy wzywający kogoś do stawienia się w sądzie, musi być doręczony przez deurwaarder.
Dagvergoeding
Dagvergoeding (dieta dzienna) — kwota wypłacana za każdy dzień niezdolności do pracy lub jako pokrycie kosztów podróży służbowej.
Dagwaarde
Dagwaarde (wartość dzienna) — aktualna wartość rynkowa rzeczy w dniu wyceny lub powstania szkody, ważna przy ubezpieczeniach.
Dakopbouw
Dakopbouw (nadbudowa na dachu) — rozbudowa istniejącego budynku w górę, wymaga pozwolenia na budowę i zgody sąsiadów.
Databankenrecht
Databankenrecht (prawo baz danych) — przepisy chroniące strukturę i zawartość baz danych przed nielegalnym kopiowaniem i wykorzystaniem.
Databankrichtlijn
Databankrichtlijn (dyrektywa o bazach danych) — europejska regulacja chroniąca bazy danych prawem autorskim i prawem sui generis.
Dataprotectie EU
Dataprotectie EU (ochrona danych UE) — europejskie przepisy o ochronie danych osobowych, głównie RODO, obowiązujące także w Holandii.
De facto
De facto — określenie oznaczające stan faktyczny, rzeczywisty, w przeciwieństwie do stanu prawnego (de jure).
De jure
De jure (z mocy prawa) — sytuacja prawna uznana oficjalnie przez prawo, w przeciwieństwie do faktycznej
Deadlock situatie
Deadlock situatie (sytuacja patowa) — blokada w podejmowaniu decyzji przez równe siły głosów lub sprzeczne interesy
Debiteur
Debiteur (dłużnik) — osoba lub firma zobowiązana do spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela
Debt for equity swap
Debt for equity swap (zamiana długu na udziały) — przekształcenie zobowiązań na akcje lub udziały w spółce
Debtor in possession
Debtor in possession (dłużnik w posiadaniu) — możliwość kontynuowania działalności przez zarząd podczas procedury upadłościowej
Decharge
Decharge (absolutorium) — zwolnienie z odpowiedzialności za wykonane czynności prawne lub zarządcze
Decharge bestuur
Decharge bestuur (absolutorium dla zarządu) — zwolnienie zarządu z odpowiedzialności przez akcjonariuszy za prowadzenie spółki
Declaratieplicht
Declaratieplicht (obowiązek zgłaszania) — prawny obowiązek zgłoszenia określonych informacji, kosztów lub zdarzeń
Declaratoir vonnis
Declaratoir vonnis (wyrok deklaratoryjny) — orzeczenie sądu stwierdzające stan prawny bez nakładania obowiązków
Deelgeschil
Deelgeschil (spór częściowy) — procedura rozstrzygania konkretnego punktu spornego w sprawach odszkodowawczych
Deelneming
Deelneming (udział) — posiadanie akcji, udziałów lub innego rodzaju uczestnictwa w podmiocie prawnym
Deelneming in een onderneming
Deelneming in een onderneming (udział w przedsiębiorstwie) — posiadanie akcji lub udziałów w innej spółce
Deeltijdontslag
Deeltijdontslag (zwolnienie z pracy częściowej) — redukcja wymiaru czasu pracy zamiast całkowitego zwolnienia
Dekking
Dekking (pokrycie ubezpieczeniowe) — zakres ochrony i ryzyk objętych polisą ubezpieczeniową
Dekkingsgat
Dekkingsgat (luka w ubezpieczeniu) — okres lub sytuacja bez ochrony ubezpieczeniowej między polisami
Dekkingsgraad
Dekkingsgraad (wskaźnik pokrycia) — stosunek majątku funduszu emerytalnego do zobowiązań emerytalnych
Dekkingskoop
Dekkingskoop (zakup zabezpieczający) — nabycie towarów/usług w celu wykonania zobowiązania wobec kontrahenta
Dekkingsomvang
Dekkingsomvang (zakres pokrycia) — szczegółowy opis ryzyk i zdarzeń objętych ochroną ubezpieczeniową
Delegatie
Delegatie (delegacja uprawnień) — przekazanie kompetencji przez organ administracyjny innemu podmiotowi
Deponeringsplicht
Deponeringsplicht (obowiązek składania) — prawny obowiązek złożenia dokumentów lub sprawozdań w odpowiednim rejestrze
Depot
Depot (depozyt) — powierzenie pieniędzy, papierów wartościowych lub innych wartości instytucji do przechowania
Depot (merk)
Depot (merk) (zgłoszenie znaku) — rejestracja znaku towarowego w urzędzie patentowym w celu uzyskania ochrony prawnej
Derdenbeding
Derdenbeding (zastrzeżenie na rzecz osoby trzeciej) — klauzula umowna przyznająca prawa osobie niebędącej stroną umowy
Derdenbescherming
Derdenbescherming (ochrona osób trzecich) — prawne zabezpieczenia chroniące osoby niezwiązane bezpośrednio z transakcją
Derdenbeslag
Derdenbeslag (zajęcie u osoby trzeciej) — zajęcie majątku dłużnika znajdującego się w posiadaniu innej osoby
Derdengeldenrekening
Derdengeldenrekening (rachunek środków osób trzecich) — specjalny rachunek bankowy dla pieniędzy, które nie należą do właściciela rachunku
Derdenrekening
Derdenrekening (rachunek osób trzecich) — rachunek bankowy na środki należące do innych osób niż właściciel rachunku
Derogeren
Derogeren (derogować/uchylać) — zastąpienie starszego przepisu prawnego nowym lub jego częściowe uchylenie
Derogerende werking
Derogerende werking (skutek derogacyjny) — mechanizm zastępowania starszych przepisów prawnych nowszymi w przypadku sprzeczności
Descente
Descente (wizja lokalna) — wizyta sędziego w miejscu związanym ze sprawą w celu zbadania dowodów na miejscu
Deskundigenbericht
Deskundigenbericht (opinia biegłego) — pisemna opinia eksperta w określonej dziedzinie przedstawiona sądowi jako dowód
Detachering
Detachering (delegowanie pracowników) — czasowe oddelegowanie pracownika do pracy u innego pracodawcy przy zachowaniu pierwotnej umowy
Detentie
Detentie (areszt/więzienie) — pozbawienie wolności w ramach postępowania karnego, forma kary pozbawienia wolności
Devolutieve werking
Devolutieve werking (skutek dewolutywny) — przekazanie sprawy do wyższej instancji sądowej w wyniku wniesienia apelacji
Diefstal
Diefstal (kradzież) — zabór rzeczy należącej całkowicie lub częściowo do innej osoby w celu bezprawnego przywłaszczenia
Dienstbetrekking
Dienstbetrekking (stosunek służbowy) — formalna relacja zatrudnienia między pracownikiem a pracodawcą, szczególnie w sektorze publicznym
Dienstenovereenkomst
Dienstenovereenkomst (umowa o świadczenie usług) — umowa, w której jedna strona zobowiązuje się świadczyć usługi dla drugiej strony
Dienstverband
Dienstverband (stosunek pracy) — formalna relacja zatrudnienia między pracodawcą a pracownikiem określająca prawa i obowiązki
Dienstverlening
Dienstverlening (świadczenie usług) — wykonywanie usług w kontekście prawnym lub komercyjnym między stronami
Dienstverrichting
Dienstverrichting (wykonywanie usług) — faktyczne wykonywanie usług w ramach umownej relacji między stronami
Digitaal bewijsmateriaal
Digitaal bewijsmateriaal (dowody cyfrowe) — elektroniczne dane mogące służyć jako dowód w postępowaniu sądowym
Diplomatenclausule
Diplomatenclausule (klauzula dyplomatyczna) — możliwość wcześniejszego wypowiedzenia umowy najmu przez dyplomatów lub urzędników międzynarodowych
Directe actie
Directe actie (powództwo bezpośrednie) — prawo dochodzenia roszczeń bezpośrednio od strony, z którą nie ma się umowy
Directe schade
Directe schade (szkoda bezpośrednia) — szkoda powstająca bezpośrednio w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę
Directe werking
Directe werking (skutek bezpośredni) — zasada, że przepisy prawa UE bezpośrednio przyznają prawa obywatelom
Disciplinaire maatregel
Disciplinaire maatregel (środek dyscyplinarny) — sankcja nakładana przez organ zawodowy za naruszenie zasad wykonywania zawodu
Discretionaire bevoegdheid
Discretionaire bevoegdheid (władza dyskrecjonalna) — swoboda decyzyjna organu administracji przy podejmowaniu rozstrzygnięć
Discriminatieverbod (EU)
Discriminatieverbod (EU) (zakaz dyskryminacji UE) — zakaz nierównego traktowania ze względu na narodowość lub inne cechy chronione prawem UE
Disculpatie
Disculpatie (oczyszczenie z zarzutów) — uwolnienie od odpowiedzialności lub winy przez przedstawienie dowodów niewinności
Dispensatie
Dispensatie (dyspensa/zwolnienie) — indywidualne zwolnienie od obowiązku przestrzegania określonego przepisu prawnego
Distributieovereenkomst
Distributieovereenkomst (umowa dystrybucyjna) — umowa na sprzedaż produktów przez pośrednika na określonym terenie
Distributierecht
Distributierecht (prawo dystrybucji) — dziedzina prawa regulująca sprzedaż towarów i usług przez pośredników
Dividend
Dividend (dywidenda) — część zysku spółki wypłacana akcjonariuszom
Dividendbeleid
Dividendbeleid (polityka dywidendowa) — zasady spółki dotyczące wypłacania zysku akcjonariuszom
Dochtermaatschappij
Dochtermaatschappij (spółka córka) — firma kontrolowana przez spółkę nadrzędną
Dochtervennootschap
Dochtervennootschap (spółka córka) — spółka, której akcje są w całości lub głównie własnością spółki matki
Doel
Doel (cel) — zamierzenie lub przedmiot działalności prawnej
Doeloverschrijding
Doeloverschrijding (przekroczenie celu) — działanie poza zakresem statutowym organizacji
Doeltreffendheid
Doeltreffendheid (skuteczność) — zasada, że prawo UE musi być skutecznie egzekwowane przez systemy krajowe
Dolus
Dolus (umyślność) — zamierzone działanie ze świadomością bezprawności
Domeinnaam
Domeinnaam (nazwa domeny) — internetowy adres służący do identyfikacji strony internetowej
Domicilie
Domicilie (miejsce zamieszkania) — miejsce zamieszkania osoby w znaczeniu prawnym
Domiciliekeuze
Domiciliekeuze (wybór miejsca zamieszkania) — wskazanie wybranego miejsca zamieszkania do określonych czynności prawnych
Doorlevering
Doorlevering (dostawa dalej) — przekazanie towaru przez kupującego kolejnej stronie w łańcuchu
Doorlopend krediet
Doorlopend krediet (kredyt odnawialny) — linia kredytowa pozwalająca na wielokrotne czerpanie do maksymalnej kwoty
Doorprocederen
Doorprocederen (kontynuowanie procesu) — kontynuacja postępowania sądowego mimo propozycji ugody
Doorstart
Doorstart (restart działalności) — ponowne uruchomienie działalności po upadłości lub likwidacji
Doorwerking
Doorwerking (oddziaływanie) — wpływ wyższego porządku prawnego na niższe przepisy lub umowy
Doorzoeken
Doorzoeken (przeszukanie) — wejście i przeszukanie mieszkania lub miejsca przez funkcjonariuszy
Dossiervorming
Dossiervorming (tworzenie akt) — systematyczne gromadzenie dokumentów i informacji na potrzeby sprawy
Douane-unie
Douane-unie (unia celna) — związek ekonomiczny z wolnym przepływem towarów i wspólną taryfą zewnętrzną
Draagmoederschap
Draagmoederschap (macierzyństwo zastępcze) — umowa, w której kobieta nosi dziecko dla rodziców zamówiających
Draagplicht
Draagplicht (obowiązek partycypacji) — obowiązek współdłużnika solidarnego do wniesienia wkładu względem pozostałych
Draaideurconstructie
Draaideurconstructie (konstrukcja obrotowych drzwi) — system szybkiego przechodzenia między sektorem publicznym a prywatnym
Drag along regeling
Drag along regeling (prawo przyłączenia) — prawo większościowego akcjonariusza do zmuszenia mniejszościowych do sprzedaży akcji
Dreigement
Dreigement (groźba) — wypowiedź, którą ktoś stawia drugiemu w perspektywie krzywdę lub zło
Drempelwaarde
Drempelwaarde (wartość progowa) — kwota, powyżej której obowiązują określone przepisy prawne
Driepartijenovereenkomst
Driepartijenovereenkomst (umowa trójstronna) — umowa z udziałem trzech stron z wzajemnymi prawami i obowiązkami
Dringende reden
Dringende reden (ważny powód) — poważne okoliczności uzasadniające natychmiastowe działanie prawne
Dringende spoed
Dringende spoed (pilny tryb) — sytuacja wymagająca natychmiastowego działania sądu bez zwykłych procedur
Drugsdelict
Drugsdelict (przestępstwo narkotykowe) — czyn karalny związany z produkcją, handlem lub posiadaniem środków odurzających
Dublin-verordening
Dublin-verordening (rozporządzenie Dublin) — przepisy UE określające, który kraj rozpatruje wniosek azylowy
Due diligence
Due diligence (badanie należytej staranności) — gruntowna analiza przed transakcją lub inwestycją
Dupliek
Dupliek (duplika) — pisemna odpowiedź pozwanego na replikę powoda w postępowaniu sądowym
Duurovereenkomst
Duurovereenkomst (umowa długoterminowa) — umowa zawarta na określony długi okres lub czas nieokreślony
Duurschade
Duurschade (szkoda ciągła) — szkoda trwająca dopóki utrzymuje się jej przyczyna
Dwaling
Dwaling (błąd) — nieprawidłowe wyobrażenie o faktach lub prawie przy zawieraniu umowy
Dwangakkoord
Dwangakkoord (ugoda przymusowa) — sądowe narzucenie ugody zadłużonemu wierzycielom, którzy się sprzeciwiają
Dwangmiddel
Dwangmiddel (środek przymusu) — prawny instrument zmuszający do wykonania zobowiązania
Dwangsom
Dwangsom (kara pieniężna przymusu) — suma pieniężna za każde naruszenie sądowego nakazu
Dwangsom (bestuursrecht)
Dwangsom (bestuursrecht) (kara administracyjna) — kara pieniężna nakładana przez organ administracyjny za niewypełnienie obowiązków
Dwarslaesie
Dwarslaesie (uszkodzenie poprzeczne rdzenia) — poważne uszkodzenie rdzenia kręgowego z trwałymi skutkami w sprawach odszkodowawczych
Dwingend recht
Dwingend recht (prawo bezwzględnie obowiązujące) — przepisy, od których strony nie mogą odstąpić w umowie
Deurwaarder
Komornik sądowy — urzędnik doręczający dokumenty sądowe i prowadzący egzekucję wyroków.
DigiD
Digitale Identiteit — cyfrowa tożsamość do logowania się na stronach holenderskich urzędów.
Dyrektywa WagwEU
Niderlandzka ustawa zobowiązująca zagranicznych pracodawców do zapewnienia niderlandzkich minimalnych warunków pracy pracownikom oddelegowanym.
Potrzebujesz porady prawnej?
Umów się na bezpłatną konsultację z jednym z naszych specjalistów